Ön sipariş: Shopify'da stokta olmayanı satmak ve 30 gün kuralı

Shopify'ın yerleşik ön sipariş altyapısı peşinat alıp kalanını sonra tahsil edebiliyor, ama yalnızca Shopify Payments ya da PayPal Express ile. Türkiye'de ikisi de yok. Ön siparişi Türkiye'de nasıl kurmalı, 30 günlük teslim süresi neyi değiştiriyor?

Ön sipariş, henüz elinizde olmayan bir ürünü satmak demek. İki tipik hali var: henüz çıkmamış yeni bir ürün (yeni koleksiyon, sınırlı üretim, yeni sezon) ve stoğu bitmiş ama tekrar gelecek bir ürün. İkisinde de amaç aynı: talebi kaçırmamak ve üretimi ya da siparişi gerçek talebe göre planlamak.

Shopify'da bu iş için yerleşik bir altyapı var, ama Türkiye'deki mağazalar onu kullanamıyor. Türkiye'de işleyen kurgu stok ayarından geçiyor, çerçeveyi ise mevzuattaki 30 günlük teslim süresi çiziyor.

Shopify'ın yerleşik ön siparişi ve Türkiye sınırı

Shopify'da ön sipariş, bir “satın alma seçeneği” olarak kuruluyor ve App Store'daki bir ön sipariş uygulamasıyla birlikte çalışıyor. Kurgu esnek: sipariş anında tutarın tamamı, bir kısmı (peşinat) ya da hiçbir şey tahsil edilmeyebiliyor. Müşterinin ödeme yöntemi Shopify tarafında saklanıyor ve kalan tutar ürün gönderilirken tahsil ediliyor.

Sınır şu: bu altyapı şu an yalnızca Shopify Payments ya da PayPal Express kullanan mağazalarda çalışıyor. Shopify Payments Türkiye'de yok; PayPal ise 2016'dan beri Türkiye'de faaliyet göstermiyor. Dolayısıyla Türkiye'de kurulu bir mağaza, peşinat alıp kalanını sonra çeken ya da siparişi ödemesiz alıp gönderimde tahsil eden yerleşik ön sipariş akışını kullanamıyor.

Bu akış kullanılabildiği ülkelerde de bazı kısıtlar taşıyor; ön sipariş uygulaması seçerken bunları bilmek işe yarıyor:

Türkiye'de işleyen yol: tam ödemeyle stoksuz satış

Türkiye'deki mağazalar için pratik kurgu, stok ayarından geçiyor. Ürün ya da varyant sayfasındaki Envanter bölümünde “Stokta yokken satmaya devam et” seçeneği açıldığında, stok sıfırın altına düşse de ürün satılmaya devam ediyor. Ödeme, iyzico ya da PayTR gibi sağlayıcınız üzerinden sipariş anında tam tutarla alınıyor; ürün geldiğinde sipariş normal akışla gönderiliyor.

Bu kurgunun eksik tarafı görünürlük. Ayar yalnızca satışa izin veriyor; ürün sayfasında “ön sipariş” etiketi, tahmini gönderim tarihi ya da sepet uyarısı kendiliğinden çıkmıyor. Bunlar tema tarafında, çoğu zaman bir ürün metafield'ı (örneğin “tahmini gönderim tarihi”) ve bu alana bakan bir blokla kuruluyor. App Store'daki ön sipariş uygulamalarının bir kısmı da bu gösterimi hazır sunuyor; seçerken ödeme sağlayıcınızla nasıl çalıştığını mutlaka sorun.

30 gün kuralı: ön siparişin mevzuattaki sınırı

Türkiye'de ön siparişin çerçevesini mesafeli satış mevzuatı çiziyor. Ticaret Bakanlığı'nın tüketici rehberindeki çerçeve özetle şöyle:

Shopify'ın kendi kuralı da aynı yöne bakıyor: ön siparişte gönderim tarihi açıkça belirtilmemişse, satıcının ürünün satın alımdan itibaren 30 gün içinde gönderileceğine makul bir kanaati olması gerekiyor.

Pratik karşılığı şu: tam ödeme alınan bir ön sipariş, tüketiciye satışta 30 günlük pencereye sığmalı. Tedarik süresi 30 günü aşacak ürünler için ödeme alarak ön sipariş açmak, müşterinin sözleşmeyi feshedip parasını faiziyle geri istemesine kapı aralıyor. Bu ürünler için ödeme almadan tutulan bir “gelince haber ver” listesi daha uygun. Ürün geldiğinde listeye haber verip satışı normal akışla açmak hem mevzuat hem müşteri deneyimi açısından daha temiz.

Bir ayrım daha: kişiye özel üretilen ürünlerde (ölçüye göre mobilya, isim yazılı ürün) üretim süresi zaten sipariş sürecinin parçası. Yönetmeliğin 16. maddesi, tüketicinin isteği ya da kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan malları otuz gün sınırının dışında tutuyor; ama taahhüt edilen süre yine bağlayıcı. Bu ürünlerde üretim süresini ön bilgilendirmede açıkça yazmak ve ürün sayfasındaki süreyle tutarlı tutmak gerekiyor.

Ürün sayfası ve sepette ne görünmeli?

Ön siparişte şikayetlerin çoğu, müşterinin ürünü ön sipariş olarak aldığını fark etmemesinden çıkıyor. Bunu önleyen düzen basit:

Karışık sepet ayrı bir karar. Aynı siparişte hem stokta olan hem ön siparişli ürün varsa, ya hepsini ön siparişli ürün geldiğinde tek kargoyla gönderirsiniz ya da iki ayrı gönderim yaparsınız. Shopify kısmi gönderimi destekliyor; karar verilmesi gereken, ikinci kargonun maliyetini kimin üstleneceği. Bunu ürün sayfasında ya da sepette açıkça yazmak, sonradan gelen “ürünlerim neden ayrı geldi” ya da “neden hepsi bekledi” sorularını kapatıyor.

Fatura, iptal ve iade

Ödeme sipariş anında alındığı için fatura anı önem kazanıyor. Ön siparişli ürünlerde faturayı sipariş anında değil kargoya verildiği anda kesmek, sevk ile belgeyi hizalıyor ve tedarik gecikip sipariş iptal edildiğinde gereksiz bir fatura ve iade belgesi zinciri oluşmasını önlüyor.

İptal durumunda para iadesi, iade yazısında anlattığımız kurallarla aynı: tek seferde ve müşterinin kullandığı ödeme aracına. Taksitli alınan bir ön siparişin iptali de taksit taksit değil tek seferde iade ediliyor. İadeyi ödeme sağlayıcısının panelinden değil Shopify panelinden yapmanın sebeplerini iade yazısında anlattık: kayıtlar tutarlı kalıyor ve Shopify'ın işlem ücreti iade oranında geri geliyor.

Google'a doğru bildirmek

Ön siparişli ürünü Google Alışveriş'te gösteriyorsanız, ürün beslemesindeki stok durumu değeri de doğru olmalı. Google'ın şartnamesi iki ayrı değer tanımlıyor:

Stoksuz satış açık olan bir ürün beslemede “stokta” olarak gidiyorsa, Google'daki ilan ile ürün sayfasındaki ön sipariş bilgisi çelişiyor. Beslemenizin bu ürünler için hangi değeri gönderdiğini Merchant Center'daki ürün tanı ekranından kontrol edin.

Yapmanıza gerek olmayanlar

Özet

Türkiye'deki mağazalar Shopify'ın peşinatlı ön sipariş altyapısını kullanamıyor; işleyen kurgu “stokta yokken satmaya devam et” ayarı, sipariş anında tam ödeme ve temada görünür bir tahmini gönderim tarihi. Tüketiciye satışta mal en geç otuz gün içinde gönderilmeli; tedarik süresi bunu aşan ürünlerde ödeme almadan haber verme listesiyle çalışın.