Ön sipariş: Shopify'da stokta olmayanı satmak ve 30 gün kuralı
Shopify'ın yerleşik ön sipariş altyapısı peşinat alıp kalanını sonra tahsil edebiliyor, ama yalnızca Shopify Payments ya da PayPal Express ile. Türkiye'de ikisi de yok. Ön siparişi Türkiye'de nasıl kurmalı, 30 günlük teslim süresi neyi değiştiriyor?
Ön sipariş, henüz elinizde olmayan bir ürünü satmak demek. İki tipik hâli var: henüz çıkmamış yeni bir ürün (yeni koleksiyon, sınırlı üretim, yeni sezon) ve stoğu bitmiş ama tekrar gelecek bir ürün. İkisinde de amaç aynı: talebi kaçırmamak ve üretimi ya da siparişi gerçek talebe göre planlamak.
Shopify'da bu iş için yerleşik bir altyapı var, ama Türkiye'deki mağazalar için önemli bir sınırı var. Bu yazı önce o sınırı, sonra Türkiye'de işleyen kurguyu ve mevzuatın çizdiği 30 günlük çerçeveyi anlatıyor.
Shopify'ın yerleşik ön siparişi ve Türkiye sınırı
Shopify'da ön sipariş, bir “satın alma seçeneği” olarak kuruluyor ve App Store'daki bir ön sipariş uygulamasıyla birlikte çalışıyor. Kurgu esnek: sipariş anında tutarın tamamı, bir kısmı (peşinat) ya da hiçbir şey tahsil edilmeyebiliyor. Müşterinin ödeme yöntemi Shopify tarafında saklanıyor ve kalan tutar ürün gönderilirken tahsil ediliyor.
Sınır şu: bu altyapı şu an yalnızca Shopify Payments ya da PayPal Express kullanan mağazalarda çalışıyor. Shopify Payments Türkiye'de yok; PayPal ise 2016'dan beri Türkiye'de faaliyet göstermiyor. Dolayısıyla Türkiye'de kurulu bir mağaza, peşinat alıp kalanını sonra çeken ya da siparişi ödemesiz alıp gönderimde tahsil eden yerleşik ön sipariş akışını kullanamıyor.
Bu akış kullanılabildiği ülkelerde de bazı kısıtlar taşıyor; ön sipariş uygulaması seçerken bunları bilmek işe yarıyor:
Shopify Payments'ın Türkiye'de olmamasının hangi özellikleri kapattığını ve yerine hangi yolların kullanıldığını ayrı bir yazıda anlattık.
Shopify Payments yazısıTürkiye'de işleyen yol: tam ödemeyle stoksuz satış
Türkiye'deki mağazalar için pratik kurgu, stok ayarından geçiyor. Ürün ya da varyant sayfasındaki Envanter bölümünde “Stokta yokken satmaya devam et” seçeneği açıldığında, stok sıfırın altına düşse de ürün satılmaya devam ediyor. Ödeme, iyzico ya da PayTR gibi sağlayıcınız üzerinden sipariş anında tam tutarla alınıyor; ürün geldiğinde sipariş normal akışla gönderiliyor.
Bu kurgunun eksik tarafı görünürlük. Ayar yalnızca satışa izin veriyor; ürün sayfasında “ön sipariş” etiketi, tahmini gönderim tarihi ya da sepet uyarısı kendiliğinden çıkmıyor. Bunlar tema tarafında, çoğu zaman bir ürün metafield'ı (örneğin “tahmini gönderim tarihi”) ve bu alana bakan bir blokla kuruluyor. App Store'daki ön sipariş uygulamalarının bir kısmı da bu gösterimi hazır sunuyor; seçerken ödeme sağlayıcınızla nasıl çalıştığını mutlaka sorun.
Stoksuz satış ayarını, ürün sayfası ve sepetteki tarih gösterimini, ödeme sağlayıcınız ve kargo tarafıyla birlikte kuruyoruz. Hazır bir uygulama yetiyorsa özel geliştirme önermiyoruz.
Ödeme ve kargo entegrasyonları30 gün kuralı: ön siparişin mevzuattaki sınırı
Ön siparişi Türkiye'de asıl belirleyen şey mesafeli satış mevzuatı. Ticaret Bakanlığı'nın tüketici rehberindeki çerçeve özetle şöyle:
Shopify'ın kendi kuralı da aynı yöne bakıyor: ön siparişte gönderim tarihi açıkça belirtilmemişse, satıcının ürünün satın alımdan itibaren 30 gün içinde gönderileceğine makul bir kanaati olması gerekiyor.
Pratik karşılığı şu: tam ödeme alınan bir ön sipariş, tüketiciye satışta 30 günlük pencereye sığmalı. Tedarik süresi 30 günü aşacak ürünler için ödeme alarak ön sipariş açmak, müşterinin sözleşmeyi feshedip parasını faiziyle geri istemesine kapı aralıyor. Bu ürünlerde doğru araç ön sipariş değil, ödeme almadan tutulan bir “gelince haber ver” listesi. Ürün geldiğinde listeye haber verip satışı normal akışla açmak hem mevzuat hem müşteri deneyimi açısından daha temiz.
Bir ayrım daha: kişiye özel üretilen ürünlerde (ölçüye göre mobilya, isim yazılı ürün) üretim süresi zaten sipariş sürecinin parçası. Bu ürünlerde üretim süresini ön bilgilendirmede açıkça yazmak ve ürün sayfasındaki süreyle tutarlı tutmak gerekiyor; süre 30 günü aşıyorsa kurguyu mali müşavirinizle ya da hukuk danışmanınızla birlikte netleştirin.
Ürün sayfası ve sepette ne görünmeli?
Ön siparişte şikâyetlerin çoğu, müşterinin ürünü ön sipariş olarak aldığını fark etmemesinden çıkıyor. Bunu önleyen düzen basit:
Karışık sepet ayrı bir karar. Aynı siparişte hem stokta olan hem ön siparişli ürün varsa, ya hepsini ön siparişli ürün geldiğinde tek kargoyla gönderirsiniz ya da iki ayrı gönderim yaparsınız. Shopify kısmi gönderimi destekliyor; asıl soru ikinci kargonun maliyetini kimin üstleneceği. Bunu ürün sayfasında ya da sepette açıkça yazmak, sonradan gelen “ürünlerim neden ayrı geldi” ya da “neden hepsi bekledi” sorularını kapatıyor.
Stok durumu, teslim süresi, taksit ve iade bilgisinin ürün sayfasında nerede durması gerektiğini dönüşüm denetimi yazısında kalem kalem çıkardık.
Ürün sayfası denetimiFatura, iptal ve iade
Ödeme sipariş anında alındığı için fatura anı önem kazanıyor. Ön siparişli ürünlerde faturayı sipariş anında değil kargoya verildiği anda kesmek, sevk ile belgeyi hizalıyor ve tedarik gecikip sipariş iptal edildiğinde gereksiz bir fatura ve iade belgesi zinciri oluşmasını önlüyor.
İptal durumunda para iadesi, iade yazısında anlattığımız kurallarla aynı: tek seferde ve müşterinin kullandığı ödeme aracına. Taksitli alınan bir ön siparişin iptali de taksit taksit değil tek seferde iade ediliyor. İadeyi ödeme sağlayıcısının panelinden değil Shopify panelinden yapmanın sebeplerini iade yazısında anlattık: kayıtlar tutarlı kalıyor ve Shopify'ın işlem ücreti iade oranında geri geliyor.
Cayma hakkı, para iadesinin süresi ve Shopify panelinden iade işlemenin neden önemli olduğunu ayrı bir yazıda anlattık.
İade ve değişim yazısıFaturanın sipariş anında mı kargoya verildiğinde mi kesileceği kararını ve e-arşiv akışını ayrı bir yazıda anlattık.
E-fatura entegrasyonuGoogle'a doğru bildirmek
Ön siparişli ürünü Google Alışveriş'te gösteriyorsanız, ürün beslemesindeki stok durumu değeri de doğru olmalı. Google'ın şartnamesi iki ayrı değer tanımlıyor:
Stoksuz satış açık olan bir ürün beslemede “stokta” olarak gidiyorsa, Google'daki ilan ile ürün sayfasındaki ön sipariş bilgisi çelişiyor. Beslemenizin bu ürünler için hangi değeri gönderdiğini Merchant Center'daki ürün tanı ekranından kontrol edin.
Merchant Center beslemesinin zorunlu alanlarını, Shopify karşılıklarını ve tanı ekranının nasıl okunacağını ayrı bir yazıda anlattık.
Merchant Center yazısıYapmanıza gerek olmayanlar
Özet
Shopify'ın peşinat alıp kalanını sonra tahsil eden yerleşik ön sipariş altyapısı yalnızca Shopify Payments ve PayPal Express ile çalışıyor; Türkiye'deki mağazalar bunu kullanamıyor. Türkiye'de işleyen kurgu, “stokta yokken satmaya devam et” ayarı, sipariş anında tam ödeme ve temada görünür bir tahmini gönderim tarihi.
Sınırı ise mevzuat çiziyor: tüketiciye satışta mal en geç otuz gün içinde gönderilmeli, gönderilmezse tüketici ödemesini faiziyle geri isteyebiliyor. Tedarik süresi 30 günü aşan ürünlerde ödeme almak yerine haber verme listesiyle çalışmak, faturayı kargoya verildiğinde kesmek ve Google beslemesinde doğru stok değerini göndermek, ön siparişi sorunsuz yürüten üç ayar.
Kaynaklar
- Shopify Yardım Merkezi — Ön siparişler (satın alma seçeneği olarak ön sipariş ve App Store uygulaması şartı; tam, kısmi ya da ödemesiz sipariş alma; yalnızca Shopify Payments ya da PayPal Express ile kullanılabilmesi; uygulama kaldırılınca verilerin 48 saat sonra silinmesi)
- Shopify Yardım Merkezi — Ön siparişleri kurmak (tarih belirtilmemişse 30 gün içinde gönderim kanaati; hızlandırılmış ödemeler ve bazı yerel ödeme yöntemleriyle uyumsuzluk; yalnızca online mağaza ve özel vitrin; özelleştirilmiş checkout, abonelik, önce dene sonra öde ve X alana Y indirimleriyle uyumsuzluk; müşterinin satın alma koşullarını onaylaması)
- Shopify Yardım Merkezi — Stokta olmayan ürünleri satmak (“Stokta yokken satmaya devam et” seçeneği ve stok takibi şartı; POS istisnası; çok lokasyonlu yapıda online siparişi karşılayan lokasyonun belirleyiciliği)
- T.C. Ticaret Bakanlığı Tüketici Bilgi Rehberi — Mesafeli sözleşmeler hakkında bilgilendirme (malın en geç otuz gün içinde gönderilmesi; teslim süresinin ön bilgilendirmede yer alması; gönderilmezse fesih ve ödemelerin yasal faiziyle on dört gün içinde iadesi; temin edilemeyen malda üç gün içinde bildirim ve on dört gün içinde iade)
- Google Merchant Center Yardım — Stok durumu [availability] (preorder ve backorder değerleri; her ikisinde availability_date zorunluluğu; preorder'ın yalnızca henüz çıkmamış yeni ürünlerde kullanılması)